★ 0 🔍

संधि (Sandhi) · परिभाषा, भेद, उदाहरण

विद्या + आलय = विद्यालय — शब्द जोड़ो, तोड़ो और संधि का भेद पहचानो।

संधि (Sandhi) games

संधि किसे कहते हैं?

दो वर्णों के मेल से जो परिवर्तन होता है, उसे संधि कहते हैं। जैसे विद्या + आलय = विद्यालय। शब्द को फिर से अलग करना संधि-विच्छेद कहलाता है।

संधि के भेद

विच्छेदशब्दसंधि
विद्या + आलयविद्यालयस्वर संधि — दीर्घ
हिम + आलयहिमालयस्वर संधि — दीर्घ
रवि + इंद्ररवींद्रस्वर संधि — दीर्घ
पुस्तक + आलयपुस्तकालयस्वर संधि — दीर्घ
भानु + उदयभानूदयस्वर संधि — दीर्घ
देव + इंद्रदेवेंद्रस्वर संधि — गुण
महा + उत्सवमहोत्सवस्वर संधि — गुण
सुर + ईशसुरेशस्वर संधि — गुण
नर + ईशनरेशस्वर संधि — गुण
महा + ऋषिमहर्षिस्वर संधि — गुण
सदा + एवसदैवस्वर संधि — वृद्धि
एक + एकएकैकस्वर संधि — वृद्धि
वन + औषधिवनौषधिस्वर संधि — वृद्धि
इति + आदिइत्यादिस्वर संधि — यण
यदि + अपियद्यपिस्वर संधि — यण
सु + आगतस्वागतस्वर संधि — यण
अनु + अयअन्वयस्वर संधि — यण
ने + अननयनस्वर संधि — अयादि
पो + अनपवनस्वर संधि — अयादि
नै + अकनायकस्वर संधि — अयादि
पौ + अकपावकस्वर संधि — अयादि
जगत् + ईशजगदीशव्यंजन संधि
सत् + आचारसदाचारव्यंजन संधि
उत् + लासउल्लासव्यंजन संधि
दिक् + गजदिग्गजव्यंजन संधि
सम् + तोषसंतोषव्यंजन संधि
वाक् + ईशवागीशव्यंजन संधि
मनः + योगमनोयोगविसर्ग संधि
निः + चलनिश्चलविसर्ग संधि
दुः + कर्मदुष्कर्मविसर्ग संधि
नमः + तेनमस्तेविसर्ग संधि
निः + धननिर्धनविसर्ग संधि
मनः + रथमनोरथविसर्ग संधि

कक्षा 6 से 10 के लिए। उदाहरण पाठ्यपुस्तकों में दिए जाने वाले सामान्य उदाहरण हैं; हिंदी शिक्षकों से जाँच कराई जा रही है — गलती दिखे तो “Send feedback” से बताइए।

Print

A one-page chart to stick on the wall, and a worksheet to practise.

संधि · परिभाषा, भेद, उदाहरण — printable preview
संधि — preview